Aile Tabipleri Yaşlı İhmali – İstismarı Farkındalığı Araştırması 

tarafından
50
Aile Tabipleri Yaşlı İhmali – İstismarı Farkındalığı Araştırması 

Aile Tabipleri Yaşlı İhmali – İstismarı Araştırması. “Hekimlerin Yaşlı İhmal ve İstismarı Konusundaki Farkındalığına Yönelik Kısa Bir Değerlendirme” isimli araştırma Türk Tabipler Birliği Daima Tıp Dergisi’nde (STED) yayınlandı. Aile Tabiplerinin iştirakiyle yapılan araştırmanın sonuç kısmında, “Hekimlerin mümkün olduğu kadar, hastalarını kapsamlı olarak değerlendirmeleri gerekiyor” vurgusu yapıldı.

Araştırmanın emelinin anlatıldığı kısımda, “Birinci basamakta ayaktan kollayıcı ve tedavi edici sağlık hizmetlerini sunan aile tabipleri yaşlı ihmal ve/veya istismarı açısından özel bir yere sahiptir. Bu araştırmada, birinci basamakta hizmet sunan aile doktorlarının yaşlı ihmali ve/veya istismarı konusundaki farkındalıklarının saptanması amaçlanmış olup datalar araştırmacılar tarafından çevrimiçi olarak hazırlanmış çevrimiçi bilgi toplama formu aracılığıyla toplanmıştır” sözlerine yer verildi. 

Yaşlı İstismarı Kategorileri

Araştırmada, “Yaşlı istismarının çeşitli kategorileri vardır. Fizikî, ruhsal, duygusal, ekonomik, cinsel, istismar, yaş temelli taraf tutma (ageism), ihmal istismarın kategorileri ortasında yer alır. Fizikî, tıbbi ihtiyaçları karşılamama, günlük hayat aktivitelerini sürdürmeyi engelleyen durumları içeren ihmal (neglect) de bir yaşlı istismarı tipi olarak kabul edilmektedir. Yaşamını bakım konutlarında sürdüren yaşlı bireyler üzerinde gerçekleştirilecek, etik unsurların göz arkası edildiği klinik çalışmalar da yaşlı istismarına yol açabilecek öbür bir etmendir. Yaşlı ihmal ve/veya istismarı önlenebilir meseleler olduğu halde hastalık ve ölümlerin de içinde olduğu istenmeyen sonuçları bulunmaktadır. Bu nedenle, bu durumların hiç yaşanmaması, yaşandı ise erken teşhis ve tedavisi ve rehabilitasyonunun yapılması son derece değerlidir. Bu etapların tamamında sıhhat çalışanlarının rolleri büyüktür” denildi. 

İstismarın Erken Teşhis ve Tedavisinde Tabiplerin Rolü

Sağlık çalışanları ortasında tabipler bilhassa erken teşhis ve tedavi açısından değerli rol ve sorumluluğa sahip olduğunun tabir edildiği araştırmada, “Bu sorumluluk bütün tabipler içindir, lakin birinci basamakta ayaktan kollayıcı ve tedavi edici sıhhat hizmetlerini sunan aile tabipleri özel bir yere sahiptir. Aile doktorlarının bu sorumluluklarını yerine getirebilmeleri için bahisle ilgili farkındalık seviyelerinin kâfi olması gerekmektedir. Halbuki, doktorların istismarı tanıyabilmeleri açısından rutin bir eğitim almamaları nedeniyle farkındalıklarının kâfi olmadığı belirtilmektedir” denildi.

Yaşlı İhmal ve/veya İstismarı | BSHA – Sağlık

Hekimler Mümkün Olduğu Kadar Hastalarını Değerlendirmeli

“Bir risk kümesini oluşturan yaşlılara yönelik olarak; öncelikle toplumda ve sağlık profesyonellerinde ileri yaştaki kişilerin çoklu problemleri olabileceği, bunların yalnızca fizikî değil, ruhsal, sosyal ve ekonomik boyutlarının da göz arkası edilmemesi gerektiği şuurunun oluşturulması gerekir” denilen çalışmanın sonuç kısmında, şu sözler yer aldı, ” Doktorların mümkün olduğu kadar, hastalarını kapsamlı olarak değerlendirmeleri, hasta ile baş başa görüşme yaparak görüşmede mümkün fizikî şiddet yahut ihmalle ilişkili direkt sorular sormaları, hastanın toplumsal çevresine dahil olan kişileri belgelemeleri, istismardan sorumlu olduğu düşünülen kişiyi incelemeleri, bu kişi ile de görüşmeleri hem mümkün sıkıntıları önleyecek, hem yaşlının korunduğu ve gözetildiği algısını pekiştirecek hem de bu husustaki farkındalığın artmasına takviye olarak bir tür caydırıcılık sağlayacaktır”

Yaşlı İhmali/İstismarı Hakkında Ne Yapılmalı?

Araştırmada şu kısımlar yer aldı, “Yaşlı istismarı konusunda gerek ülkeler içinde ve gerekse ülkeler ortasında mukayeseli çalışmalar yürütmede kavramsal ve metodolojik zorluklar vardır. Bu açıdan öncelikli ihtiyaç ülke içindeki kıymetleri yansıtarak yaşlılara karşı bu cins aksiliklerin ortak bir tarifinin oluşturulmasıdır. Farkındalığın geliştirilmesi için de sistematik ve uygulanabilir tekliflerin kıymeti bulunmaktadır. Aile tabiplerinin görüşlerini yansıtan bu çalışmanın bilhassa farkındalık eksikliğinin giderilmesine katkı sunacağı düşünülmektedir. Hekimler, fizikî belirtiler olduğunda, toplumsal belirtilere nazaran daha fazla ihmal ve istismarı düşünmektedirler. Bu durum, hekimlik uygulamaları sırasında daha somut olan belirtileri fark etmenin görece kolaylığı nedeniyle olabilir. Bununla birlikte, ihmal/istismar konusundaki bilgi ve farkındalık eksikliğinin giderilmesine gereksinim vardır. Yapılan eğitimlerin bu doğrultuda katkısı olduğu söz edilmektedir. Örneğin, stajyerlere yönelik olarak gerçekleştirilen 3 aylık bir eğitim sonrasında stajyerlerin istismar konusundaki farkındalıklarının ve bilgilerinin artması sağlanmış. Bununla birlikte araştırmacılara nazaran; hekimlerin davranışlarını değiştirmenin öncelikle irtibat maharetlerine odaklanarak daha karmaşık bir müdahale gerektirebileceği varsayılmaktadır. Uygulanan lokal stratejilerden bağımsız olarak, yaşlı istismarı hadiseleri lakin dünya çapındaki nüfusun yaşlanması göz önüne alındığında artacak ve bu da onu global kıymete sahip bir halk sıhhati sorunu haline getirecektir. Şu anda en acil gereksinimin yüksek kaliteli usuller kullanan geniş çapta genişletilmiş bir araştırma tabanı oluşturulması olduğu hatırlatılmaktadır”

Daha Fazla Bilgi İçin